سرود ملی ایران؛ از «ای ایران» تا «سر زد از افق»
سرود ملی ایران در دهه‌های گذشته دستخوش تغییرات متعددی شده است؛ از «ای ایران» و «پاینده بادا ایران» تا سرود فعلی «سر زد از افق» که از دهه هفتاد اجرا می‌شود.
سرود ملی به عنوان نماد هویت هر ملت، در ایران نیز تاریخی پرفرازونشیب داشته است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مدت کوتاهی سرود «ای ایران» با شعری از حسین گل‌گلاب و آهنگ روح‌الله خالقی به عنوان سرود ملی معرفی شد .
دیری نپایید که سرود «پاینده بادا ایران» با موسیقی محمد بیگلری‌پور جای آن را گرفت؛ سرودی که با مصرع «شد جمهوری اسلامی به پا» آغاز می‌شد و ۱۲ بیت داشت . اما این سرود نیز به دلیل طولانی بودن و برخی اشکالات، مناسب اجرا در مراسم رسمی تشخیص داده نشد.
در جلسه‌ای مشترک میان رهبر انقلاب و رئیس وقت صداوسیما، تصمیم به تغییر سرود گرفته شد. رهنمودهای مطرح‌شده شامل موجز بودن، لحن حماسی، بهره‌گیری از ریشه‌های موسیقی ایرانی و ذکر امام و شهدا در شعر بود . بر این اساس، فراخوانی برای آهنگسازان منتشر شد و در نهایت سرود «سر زد از افق» با آهنگسازی حسن ریاحی انتخاب شد.
این سرود از دهه هفتاد تاکنون به عنوان سرود رسمی جمهوری اسلامی ایران در مراسم مختلف اجرا می‌شود و نسل‌های مختلف با آن خاطره دارند.